Kot brytyjski to ucieleśnienie spokoju, elegancji i domowego ciepła. Jego charakterystyczna, "misiowata" sylwetka oraz gęste, pluszowe futro sprawiają, że od lat zajmuje czołowe miejsca w rankingach najpopularniejszych ras w Polsce i na świecie. To zwierzę, które nie narzuca się swoją obecnością, ale wnosi do domu harmonię i specyficzny, brytyjski flegmatyzm. Choć wygląda jak żywa maskotka, jest kotem o silnym charakterze i dużej inteligencji, idealnym dla nowoczesnego opiekuna.
Historia rasy
Historia kota brytyjskiego sięga czasów Cesarstwa Rzymskiego. Przodkowie dzisiejszych "brytyjczyków" przybyli na Wyspy Brytyjskie wraz z legionami rzymskimi, gdzie ich głównym zadaniem była ochrona zapasów zboża przed gryzoniami. Przez wieki te silne, odporne koty żyły na ulicach i farmach, krzyżując się z lokalnymi dzikimi kotami, co ukształtowało ich krępą i mocną budowę ciała. Dopiero w XIX wieku, dzięki hodowcy Harrisonowi Weirowi, zaczęto selekcjonować najpiękniejsze osobniki, a rasa została oficjalnie zaprezentowana na pierwszej wystawie kotów w Crystal Palace w Londynie w 1871 roku.
Współczesny wygląd kota brytyjskiego różni się nieco od jego pierwowzoru. Po II wojnie światowej, kiedy rasa była zagrożona wyginięciem, hodowcy zaczęli krzyżować ocalałe osobniki z kotami perskimi oraz kartuskimi. To właśnie domieszka krwi perskiej nadała brytyjczykom ich obecny, masywny wygląd, dużą, okrągłą głowę oraz niezwykle gęste futro. Dziś jest to rasa w pełni ustabilizowana, uznawana przez wszystkie największe organizacje felinologiczne na świecie (m.in. FIFe, TICA, CFA).
Cechy charakterystyczne i wygląd
Kot brytyjski to rasa duża do średniej, o sylwetce typu "cobby" – zwartej, muskularnej i przysadzistej.
-
Rodzaj sierści: Krótka, bardzo gęsta, z obfitym podszerstkiem. W dotyku jest "chrupiąca" i sprężysta, nie powinna płasko przylegać do ciała (odstaje jak plusz).
-
Długość życia: Przeciętnie od 12 do 15 lat, a przy dobrej opiece nawet dłużej.
-
Dla kogo rasa jest odpowiednia: Idealna dla singli, seniorów, rodzin ze starszymi dziećmi oraz osób pracujących (dobrze znosi samotność). Nie jest polecana dla osób oczekujących "nakolankowego" pieszczocha.
-
Wychowanie – stopień trudności: Łatwy. Koty te są inteligentne i szybko uczą się zasad panujących w domu.
-
Pochodzenie: Wielka Brytania.
-
Waga: Samica ok. 3–5 kg / Samiec ok. 4–8 kg (kocury są znacznie masywniejsze).
-
Maść: Najbardziej klasyczna to niebieska (szara), ale występują w setkach odmian: liliowa, czarna, biała, kremowa, ruda, szylkretowa, pręgowana (tabby), srebrzysta cieniowana czy colorpoint.
-
Ogon: Średniej długości, gruby u nasady i zaokrąglony na końcu.
-
Średnia cena w Polsce: Od 2500 zł do 4500 zł za kota "na kolanka" (z rodowodem).
Charakter i usposobienie rasy Kot Brytyjski
Koty brytyjskie słyną ze swojego zrównoważonego temperamentu. Nie są to zwierzęta nadaktywne ani niszczycielskie; większość dnia spędzają na drzemkach lub obserwacji otoczenia z wysokości. Są towarzyskie i lubią przebywać w pobliżu swojego opiekuna ("podążają" za człowiekiem z pokoju do pokoju), ale rzadko bywają "nakolankowe". Brytyjczyk ceni sobie dystans – woli leżeć obok Ciebie na kanapie niż być noszonym na rękach. Podnoszenie ich często wywołuje u nich dyskomfort, co warto uszanować.
Mimo pozornego flegmatyzmu, są to koty inteligentne i bystre. W młodości bywają zabawowe, ale z wiekiem stają się "kanapowymi arystokratami". Nie są głośne – rzadko miauczą, a jeśli już to robią, ich głos jest cichy i delikatny. Doskonale dogadują się z innymi zwierzętami domowymi (psami czy innymi kotami), o ile proces zapoznawania (socjalizacja z izolacją) został przeprowadzony prawidłowo. To koty cierpliwe, które rzadko używają pazurów w relacji z człowiekiem, chyba że zostaną do tego mocno sprowokowane.
Żywienie
Koty brytyjskie mają naturalną tendencję do nadwagi ze względu na swoją masywną budowę i umiarkowaną aktywność fizyczną. Dieta powinna być wysokomięsna i bezzbożowa. Najlepszym wyborem jest wysokiej jakości karma mokra, która dostarcza nie tylko białka, ale i niezbędnej wody. Sucha karma powinna być jedynie dodatkiem lub zostać całkowicie wyeliminowana, gdyż sprzyja tyciu i problemom z nerkami. Warto szukać karm oznaczonych jako "grain-free" z jasno sprecyzowaną zawartością mięśni i podrobów.
Posiłki najlepiej serwować 3–4 razy dziennie w mniejszych porcjach, zamiast zostawiać pełną miskę na cały dzień. Zapotrzebowanie kaloryczne zależy od wagi, wieku i aktywności kota (zwykle ok. 50–60 kcal na kg masy ciała, ale przy kastracji wartość ta spada). Ze względu na specyficzną budowę pyszczka (krótka kufa), miseczki powinny być szerokie i płaskie, aby nie drażnić wibrysów podczas jedzenia.
Pielęgnacja
Pielęgnacja kota brytyjskiego nie jest skomplikowana, ale wymaga systematyczności. Ze względu na gęsty podszerstek, kota należy czesać raz w tygodniu, aby usunąć martwe włosy i zapobiec ich połykaniu podczas mycia się (co prowadzi do zakłaczenia). W okresach linienia (wiosna i jesień) czesanie może być konieczne nawet codziennie. Nie zaleca się częstych kąpieli, chyba że jest to wyraźnie konieczne ze względów medycznych lub higienicznych.
Ważnym elementem higieny jest dbanie o oczy i uszy. Niektóre brytyjczyki, ze względu na skrócone kanaliki łzowe, mogą mieć tendencję do łzawienia – okolice oczu należy przemywać wacikiem nasączonym przegotowaną wodą lub specjalnym płynem. Należy również regularnie sprawdzać stan uzębienia (odkładanie kamienia) oraz przycinać pazury, jeśli kot nie ściera ich wystarczająco na drapaku.
Zdrowie
Koty brytyjskie uchodzą za rasę zdrową i odporną, jednak jak każda rasa, są predysponowane do pewnych schorzeń genetycznych. Najważniejszym z nich jest kardiomiopatia przerostowa (HCM) – choroba serca, która może rozwijać się bezobjawowo. Dlatego kluczowe jest, aby kupować kota z hodowli, która regularnie bada swoje stada (echo serca) pod kątem tej wady.
Innym zagrożeniem jest wielotorbielowatość nerek (PKD), choroba odziedziczona po przodkach perskich. Obecnie dzięki testom genetycznym udało się ją w dużej mierze wyeliminować z profesjonalnych hodowli. Warto również wspomnieć o hemofilii typu B, która zdarza się u tej rasy rzadziej, ale jest możliwa. Ze względu na budowę ciała, należy też uważać na stawy i dbać o prawidłową wagę kota, aby nie obciążać układu ruchu.
Zalety:
-
Spokojny i zrównoważony charakter.
-
Dobrze znosi samotność (idealny dla pracujących).
-
Cichy, nie jest namolny.
-
Zazwyczaj akceptuje inne zwierzęta.
-
Piękny, "pluszowy" wygląd.
Wady:
-
Obfite linienie (szczególnie podszerstek).
-
Nie lubi noszenia na rękach i nadmiernych pieszczot (nie jest typowym "przytulakiem").
-
Tendencja do nadwagi.
-
Wymaga regularnego wyczesywania.
W Polsce rasa ta cieszy się ogromną popularnością, co przekłada się na dużą liczbę hodowli. Niestety, sprzyja to również powstawaniu pseudohodowli. Szukając kota, należy wybierać wyłącznie miejsca zrzeszone w FPL (Felis Polonia), która podlega pod FIFe, lub w innych uznanych organizacjach jak WCF czy TICA. Tylko rodowód wydany przez te organizacje (np. 5-pokoleniowy) gwarantuje czystość rasy i, co ważniejsze, przewidywalność charakteru oraz zdrowie.
Dobra hodowla "wydaje" kocięta nie wcześniej niż po ukończeniu 12-14 tygodnia życia, dwukrotnie zaszczepione, odrobaczone i zachipowane. Hodowca powinien bez problemu pokazać badania rodziców na FIV/FeLV oraz testy genetyczne na PKD i wyniki badań serca. Przykładowe, wieloletnie linie hodowlane w Polsce mają światową renomę, a polskie koty brytyjskie często zdobywają tytuły World Winner na wystawach międzynarodowych.
Pytania i odpowiedzi (FAQ)
Ile kosztuje kot rasy Brytyjski? Cena kota "na kolanka" (nie do hodowli) w legalnej, dobrej hodowli waha się zazwyczaj między 2500 a 4500 zł. Koty o rzadkich umaszczeniach lub wybitnych cechach wystawowych mogą kosztować znacznie więcej.
Ile kosztuje utrzymanie tej rasy? Miesięczny koszt utrzymania (dobrej jakości karma, żwirek, opieka weterynaryjna rozłożona w czasie) to około 200–350 zł. Należy doliczyć jednorazowe wydatki na solidny drapak (brytyjczyki są ciężkie, więc drapak musi być stabilny).
Czy Kot Brytyjski może zostawać dłużej sam? Tak, to jedna z ras, która najlepiej znosi nieobecność opiekuna. Prześpi większość czasu, czekając na powrót właściciela.
Czy ta rasa jest głośna (miałczenie)? Nie. Koty brytyjskie są bardzo ciche, rzadko wokalizują, a ich "mowa" jest zazwyczaj dyskretna.
Kot brytyjski krótkowłosy to wspaniały towarzysz dla osób ceniących spokój i nienachalną przyjaźń. Jego majestatyczny wygląd idzie w parze z łagodnym usposobieniem, co czyni go idealnym domownikiem. Choć nie będzie siedział na Twoich kolanach godzinami, zawsze będzie w pobliżu, oferując swoje ciche wsparcie i mruczenie. Jeśli szukasz kota, który jest piękny, mądry i niezależny, "brytyjczyk" będzie strzałem w dziesiątkę.
Źródła
-
FIFe (Fédération Internationale Féline): Standard rasy British Shorthair (BRI).
-
Polska Federacja Felinologiczna "Felis Polonia" (FPL): Wykazy hodowli i regulaminy.
-
Książka: "Kot brytyjski krótkowłosy" – Esther Verhoef.
-
Książka: "Koty. Pochodzenie, rasy, zachowania" – Magdalena M. Dąbrowska.
-
Serwisy branżowe: catvets.com (American Association of Feline Practitioners).
