Choroby serca to jedna z najczęstszych dolegliwości u naszych czworonożnych przyjaciół – zarówno psów, jak i kotów. Mogą mieć różne przyczyny: wrodzone, nabyte, degeneracyjne lub metaboliczne. Wczesne rozpoznanie choroby serca jest kluczowe, aby spowolnić jej rozwój, poprawić komfort życia zwierzaka i uniknąć poważnych powikłań.
Choroby serca u psów
U psów najczęstszą chorobą serca jest choroba zwyrodnieniowa zastawki mitralnej (MMVD). Dotyczy głównie ras małych i średnich, takich jak jamnik, cavalier king charles spaniel czy yorkshire terrier. W MMVD płatki zastawki mitralnej stopniowo się pogrubiają i degenerują, co prowadzi do jej niedomykalności. W efekcie powstaje szmer serca, a w dalszej perspektywie – zastoinowa niewydolność serca (CHF). Choroba rozwija się powoli, a zmiany w sercu mogą być wykryte dopiero po latach. Poważnym, nagłym powikłaniem jest pęknięcie struny ścięgnistej, co może prowadzić do ostrej niewydolności serca.
Drugą istotną chorobą u psów jest kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM), w której dochodzi do powiększenia komór serca i osłabienia jego funkcji. Częściej występuje u ras dużych i olbrzymich, takich jak np. dog niemiecki, nowofundland czy bokser, oraz niektórych spanieli. Objawy kliniczne DCM to osłabienie, szybkie męczenie się, kaszel, duszność, omdlenia i obrzęki, a w zaawansowanym stadium – zastoinowa niewydolność serca.
Choroby serca u kotów
U kotów najczęstszą chorobą serca jest kardiomiopatia przerostowa (HCM). Charakteryzuje się pogrubieniem ścian lewej komory serca i zaburzeniem jego rozkurczu. HCM może prowadzić do niewydolności serca, powstawania skrzeplin w przedsionkach oraz nagłej śmierci. Rasy predysponowane do HCM to Maine Coon, Ragdoll, Pers, Devon Rex i Szkocki Fold. Objawy mogą być subtelne – zmęczenie, brak apetytu, przyspieszony oddech, trudności w oddychaniu, nagłe omdlenia, a w ciężkich przypadkach pojawia się płyn w klatce piersiowej lub obrzęki.
Rzadziej u kotów występuje kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM), zwykle związana z niedoborem tauryny w diecie, a także wrodzone wady serca i choroby zastawkowe.
Dieta – kluczowy element wsparcia serca
Dla zwierząt z chorobami serca niezwykle ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała i kondycji oraz zapobieganie tzw. kacheksji sercowej, czyli utracie masy mięśniowej. W początkowych stadiach choroby warto zapewnić pełnowartościową, zbilansowaną dietę.
Szczególnie pomocne są karmy pełnoporcjowe z wysoko przyswajalnym białkiem liofilizowanym, które łatwo trawi się i wspiera utrzymanie masy mięśniowej. Dodatkowo wysoka smakowitość takich karm pomaga zachować apetyt u zwierząt, które mogą tracić ochotę na jedzenie w przebiegu choroby serca.
Ważne jest także monitorowanie innych składników diety i ograniczanie przysmaków czy jedzenia dla ludzi – najlepiej, aby nie przekraczały 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego.
Zalecenia dietetyczne dla zwierząt z chorobami serca
-
Kalorie: zapewnienie odpowiedniej podaży w celu utrzymania masy ciała.
-
Białko: wysokiej jakości i przyswajalne, wspiera masę mięśniową.
-
Tłuszcz: źródło energii; kwasy omega-3 działają przeciwzapalnie i przeciwarytmicznie; MCT (średni łańcuchowe kwasy tłuszczowe) mogą być alternatywnym źródłem energii dla serca.
-
Sód: kontrola w diecie w zależności od stadium choroby.
-
Potas i magnez: monitorowanie i suplementacja w razie niedoborów.
-
Tauryna: suplementacja korzystna u psów i kotów z niedoborem tauryny lub chorobami serca.
-
Przeciwutleniacze (witamina E, A, selen): chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.
-
Witaminy z grupy B: pomocne u zwierząt stosujących diuretyki.
-
Karnityna: wspiera transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów, reguluje wapń i wspiera śródbłonek serca.
Monitorowanie i opieka właściciela
Właściciele mogą aktywnie wspierać zdrowie serca swoich pupili, codziennie obserwując kilka istotnych aspektów. Należy zwracać uwagę na częstość i wysiłek oddechowy w spoczynku, monitorować apetyt oraz ilość spożywanego pokarmu, kontrolować masę ciała i masę mięśniową, a także obserwować poziom aktywności i chęć do ruchu. Regularne śledzenie tych parametrów pozwala szybko zauważyć niepokojące zmiany i odpowiednio wcześnie zareagować, kontaktując się z lekarzem weterynarii.
Dzięki wczesnemu rozpoznaniu, odpowiedniemu żywieniu i stałemu monitorowaniu, wiele psów i kotów z chorobami serca może prowadzić komfortowe życie przez wiele lat, zanim pojawią się objawy zaawansowanej niewydolności serca.
