Zdrowie jamy ustnej naszych pupili ma ogromny wpływ na ich samopoczucie, zachowanie i ogólny stan zdrowia. Choroby zębów i dziąseł należą do najczęstszych problemów zdrowotnych u psów i kotów, a wielu właścicieli nie zdaje sobie sprawy, jak poważne mogą być ich konsekwencje.
Wielu opiekunów wierzy, że przysmaki reklamowane jako „czyszczące zęby” skutecznie dbają o higienę jamy ustnej zwierząt. Niestety, żaden smakołyk nie jest w stanie zastąpić regularnego czyszczenia zębów i kontroli u lekarza weterynarii. Gryzaki mogą nieco ograniczać odkładanie się płytki nazębnej, ale nie docierają do miejsc, w których najczęściej zaczyna się problem – do przestrzeni przy linii dziąseł. Tak jak u ludzi, codzienna higiena jamy ustnej jest podstawą profilaktyki.
Płytka bakteryjna, która odkłada się na zębach, z czasem twardnieje i przekształca się w kamień nazębny. Twarde złogi drażnią dziąsła, powodując stan zapalny, krwawienie i ból. W zaawansowanym stadium dochodzi do rozchwiania i wypadania zębów. Bakterie z chorej jamy ustnej mogą przedostawać się do krwiobiegu i wywoływać stany zapalne w narządach wewnętrznych, takich jak serce, nerki czy wątroba. Regularna higiena jamy ustnej to więc nie tylko kwestia świeżego oddechu, ale przede wszystkim zdrowia całego organizmu.
Niektóre rasy psów i kotów mają szczególne predyspozycje do odkładania kamienia nazębnego. Problemy stomatologiczne dotyczą głównie psów ras małych i miniaturowych, jednak coraz częściej obserwuje się je także u psów średnich i dużych. Szacuje się, że chorobami przyzębia dotkniętych jest od 44 do nawet 63% wszystkich psów, a u osobników powyżej trzeciego roku życia problem może dotyczyć aż 85%.Rasy psów narażone na problemy stomatologiczne to: yorkshire terriery, shih- tzu, maltańczyki, pudle miniaturowe, chihuahua, sznaucery miniaturowe i pomeraniany. U kotów częściej cierpią na choroby zębów koty europejskie, persy, maine coony oraz sfinksy. Zwierzęta małych ras mają zwykle ściśnięte uzębienie i krótsze pyski, co sprzyja gromadzeniu się resztek pokarmowych i namnażaniu bakterii.
Objawy problemów stomatologicznych bywają subtelne. Najczęściej właściciele zauważają:
• nieprzyjemny zapach z pyska
• zaczerwienione dziąsła
• nadmierne ślinienie
• niechęć do gryzienia twardszych pokarmów
• pocieranie pyska łapą
• apatia
• gryzienie niejadalnych przedmiotów
• skłonność do niszczenia
• drażliwość
Większość psów i kotów nie manifestuje jednak bólu w sposób oczywisty, dlatego zaangażowanie właściciela w profilaktykę jest kluczowe. Każdy z tych sygnałów powinien skłonić do wizyty u lekarza weterynarii.
Podstawą pielęgnacji jamy ustnej jest regularne czyszczenie zębów, najlepiej codziennie, przy użyciu specjalnych past i szczoteczek przeznaczonych dla psów i kotów. Nie wolno używać ludzkich past, ponieważ zawierają składniki toksyczne dla zwierząt. Warto stosować preparaty stomatologiczne, takie jak płyny do wody, żele lub proszki dodawane do karmy, które ograniczają odkładanie się płytki bakteryjnej. Przynajmniej raz w roku należy udać się na kontrolę stomatologiczną, a w przypadku ras bardziej narażonych nawet częściej.
Kiedy kamień nazębny jest już widoczny, jedynym skutecznym sposobem jego usunięcia jest sanacja jamy ustnej – zabieg wykonywany przez lekarza weterynarii w znieczuleniu. Domowe sposoby czy przysmaki nie są w stanie rozpuścić twardych złogów. Po profesjonalnym czyszczeniu konieczne jest utrzymywanie higieny jamy ustnej, aby zapobiec nawrotom problemu.
Długość życia psów i kotów stale rośnie, dlatego konieczna jest szczególna troska o jamę ustną, aby zęby służyły im jak najdłużej. Pies, tak jak człowiek, powinien mieć myte zęby – sam tego nie zrobi, dlatego w tej kwestii całkowicie polega na właścicielu.
Naukowcy coraz częściej potwierdzają, że bakterie obecne w jamie ustnej wpływają na cały organizm. Nieleczone stany zapalne w obrębie jamy ustnej zwiększają ryzyko chorób ogólnoustrojowych, takich jak zapalenie mięśnia sercowego, choroby układu oddechowego, nerek, wątroby czy cukrzyca. Szczególną uwagę należy zwracać na stan jamy ustnej u zwierząt, które już cierpią na choroby przewlekłe. Duża ilość bakterii i toksyn produkowanych w jamie ustnej dodatkowo obciąża organizm i może zaostrzać istniejące schorzenia. Dlatego ocena jamy ustnej powinna być stałym elementem badań profilaktycznych, zwłaszcza u zwierząt z chorobami serca, nerek lub cukrzycą.
Walka z chorobami przyzębia wymaga konsekwencji i systematyczności ze strony właściciela oraz regularnych przeglądów stomatologicznych. Choroba przyzębia ma charakter przewlekły i nieuleczalny, co oznacza, że jeśli zostanie zdiagnozowana, pozostanie z pacjentem do końca życia. Można ją jednak skutecznie spowalniać poprzez systematyczne kontrole i odpowiednią profilaktykę.
Na wdrożenie profilaktyki nigdy nie jest za późno. W każdym wieku można nauczyć psa lub kota codziennej higieny jamy ustnej. Im szybciej zaczniemy, tym łatwiej osiągniemy dobre rezultaty. Higiena polega na regularnym szczotkowaniu zębów przy użyciu specjalnych past lub żeli przeznaczonych dla zwierząt. Nie wolno stosować past dla ludzi, ponieważ zawierają one fluor, który po połknięciu może być toksyczny. W przypadku zaawansowanych chorób przyzębia zaleca się dodatkową profilaktykę w postaci płynów, żeli lub maści o działaniu przeciwbakteryjnym.
Zdrowe zęby to nie tylko kwestia estetyki, lecz przede wszystkim komfort życia, dobre samopoczucie i zdrowie całego organizmu. Nie istnieją przysmaki, które samodzielnie wyczyszczą zęby naszego pupila. Odpowiedzialny właściciel powinien regularnie dbać o higienę jamy ustnej, stosować odpowiednie preparaty, odwiedzać lekarza weterynarii i nie zwlekać z usuwaniem kamienia nazębnego. Dbając o zęby swojego psa lub kota, dbasz o jego zdrowie, szczęście i długie życie.
